Takkâ tijjân, masa 400 sämmilâžân, kiäh juovvijd feeriimijdâd komission.
Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio luovâttij loppâraportis 4.12.2025. Komissio toimâpaje nuuvâi 31.12.2025.
Sovâdâttâmproosees amnâstâh vyerkkejuvvoo Suomâ Aalmuglâšarkkâduv Sämiarkkâdâhân. Tiätutáttumijd puáhtá toimâttiđ Sämiarkkâdâhân.
“Haluan, että kansani elämä paranee” – Loppuraportti OSA I: https://urn.fi/URN:ISBN:978-952-383-940-3
“Kyllä se on yhtä taistelua” – Loppuraportti OSA II, kuulemiset: https://urn.fi/URN:ISBN:978-952-383-984-7
Yhteenveto saamelaisten totuus- ja sovintokomission ehdotuksista: https://urn.fi/URN:ISBN:978-952-383-980-9
Õʹhtt eǩeässmõš säʹmmlai tuõtt vuõtt – da suåvâdvuõtt komissio eʹtǩǩõõzzin: https://urn.fi/URN:ISBN:978-952-383-992-2
Čuákánkiäsu sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio iävtuttâsâin: https://urn.fi/URN:ISBN:978-952-383-976-2
Čoahkkáigeassu sámiid duohtavuohta- ja soabadankommišuvnna evttohusain: https://urn.fi/URN:ISBN:978-952-383-960-1
Sammanfattning av förslagen från sanningsoch försoningskommissionen för samer: https://urn.fi/URN:ISBN:978-952-383-996-0
A summary of the proposals given by the Sámi Truth and Reconciliation Commission in Finland: https://urn.fi/URN:ISBN:978-952-383-956-4
Siskáldâsváruttâs: Loppâraapoort kovvee ärgisluándusijd fáádáid, historjálijd verivuođâid já hirmástuttee tábáhtusâid, fáárun luhâmáin jiešsorme, párnáid čyeccee viehâvääldi já seksuallii ávhástâllâm. Táárbu mield tun puávtáh väldiđ ohtâvuođâ sämmilii psykososiallii ohtâdâhân Uvjj – Uvjâ – Uvja. Toorjâohtâdâh fáálá vyeligis kozzâš mielâtiervâsvuotâpalvâlus sämikieláid já suomâkielân.
Arla Maggan & Helena Ristaniemen esitys: “Suomen valtio on perustettu kahden kansan, saamelaisten ja suomalaisten, maille.“
Sämmilâš aalmugjeessânohtsâškodde vuárdá koŋkretlijd tooimâid staatâst – komissio ornij majemuu tábáhtuumees päikkikuávlust
Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio ornij majemuu tábáhtuumees 16.12. sämmilij päikkikuávlust, Aanaar Sämikulttuurkuávdáš Sajosist. Peivi čokkij oohtân komissio pargo piällás vijđes juávhu sämisiärváduv ovdâsteijeid, kulttuurtuáimeid já aalmugjeessânohtsâškode jienâid. Sämmilij viestâ staatâ…
Päikkikuávlu tilálâšvuotâ 16.12.
Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio luovâttij loppâraportis
Komissaar Heikki Paltto: Anarâšâi siärvádâh lii ucce já siđhes
Anne-Maria Magga: Sämmilâš puásuituálu lii täi aaigij maaŋgâ uhke vuálásâžžân
Komissaar Irja Jefremoff: Piäccám sämmiliih asâttuvvojii Anarân 76 ihheed tassaaš
Juha Länsman já Markku Virtasii čuovâkovečáitáldâh: “Eana muitá” / “Maiseman muisti”
Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio asâttem Staatârääđi ohtsâšpargoost sämitiggijn já nuorttâlij sijdâčuákkimáin 28.10.2021. Komissio pargo ulmen lii čokkiđ sämmilij feerimijd Suomâ staatâ já eres virgeomâhái tooimâin já ton oovtâskâs olmoožin, já pyehtiđ taam tiäđu uáinusân.
Staatârääđi meridij 23.11.2024 toollum čuákkimistis juátkiđ Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmkomissio pargo uáiviminister Petteri Orpo haldâttâsohjelm miäldásávt 31. juovlâmáánu 2025 räi.
Sämmilij tuotâvuotâ- já sovâdâttâmproosees mittomeerrin lii:
- Tubdâstiđ já árvuštâllâđ sämmilij historjálii já tááláá olgoštem, mieldiluhâmáin staatâ suddâluttempolitiik, sehe vuoigâdvuođâi luávkkimijd.
- Selvâttiđ, ete maht taat vaaigut sämmiláid já sii siärvádâhân tááláá tiileest.
- Iävtuttiđ, ete maht puávtáččii ovdediđ ohtâvuođâ sämmilij já Suomâ staatâ kooskâ sehe sämmilij juávhust.
- Lasettiđ tiäđuid sämmilijn Suomâ algâaalmugin.
www.uvja.fi/
Uvjâ fáálá sämikulttuur miäldásâš já mielâtiervâsvuođâpalvâlusâid sämikieláin moh láá älkkeht finnimáál – ravvim, torjuu já krisâpargo jieijâs eenikielân (tavesämikielâ, aanaarsämikielâ, nuorttâsämikielâ, suomâkielâ).
Palvâlus lii nuuvtá. Uvjâ lii vuáđudum tuárjuđ sämmilij já Suomâ staatâ koskâsâš tuotâvuođâ- já sovâdâttâmkomissiopargo, mutâ ohtâvuođâ puáhtá väldiđ peerusthánńáá tast, uásálist-uv tuotâvuotâ já sovâdâttâmkomissio kulâmáid.
